ҚазРусEng

Тұрақты даму

Парниктік газдар шығарындылар көлемін азайту

ПГ (СО2) шығарындыларының көлемін жоспарлы азайту аясында, КПО 2020 жылы өндірісті оңтайландыру және қуат тиімділігін қамтамасыз ету бойынша бірқатар жобаларды жүзеге асыру арқылы ПГ тікелей шығарындыларын 285 тоннаға азайту мақсатын қойды.

ПГ шығарындылар көлемінің нақты азаюы төмендегі кестеде белгіленген жеті жобаны іске асыру нәтижесінде жоспарланған көрсеткіштен 88%-ға асты. 2020 жылғы 3 тоқсаннан бастап енгізілген карантинге байланысты, ұңғымалық операцияларға шектеулерге байланысты нысаналы көрсеткішке қол жеткізілген жоқ.

2020 жылғы ПГ шығарындыларын азайту шаралары

Шаралар

Шығарындыларды азайту, мың тонна/жыл

Орындалу %

Жоспар

Іс жүзінде

1

Ұңғымаларды тазалау кезінде жоғары қысымды сепараторды пайдалану*

219

10

5%

2

Ұңғымаларды тазалау кезінде жоғары қысымды сорғыны пайдалану

9

0,4

4%

3

Қабатқа әсер ету мақсатында көмірсутек негізіндегі сұйықтықтарды қолдану

10

11,5

120%

4

Жоғары көлемді газ үлесі бар сұйықтықты айдау үшін (HVGF) сорғыларын пайдалану

6

108,6

1817%

5

ҚӨК алау коллекторлары клапандарын жөндеу

19

26

137%

6

4-технологиялық желідегі бу шығынын есептегіш жұмысын реттеу 

10

21,6

220%

7

ГКДҚ-2 турбо компрессорларының құбырлық байланыстарын жетілдіру

13

73,1

562%

 

Барлығы:

286

251,2

88%

*ПГ шығарындыларын азайтудың 2020 жылға арналған мақсаты КВИ карантиндік шектеулеріне байланысты толық көлемде орындалмады; жоғары қысымды сепараторды пайдалану жөніндегі іс-шара жоспарланған он бір ұңғыманың орнына тек №9870 ұңғымасында қолданылды.

Парниктік газдардың тікелей шығарындылары

КПО-дағы парникті газдардың (ПГ) тікелей шығарындылары қолданыстағы ұлттық квоталар сауда жүйесі аясында реттеледі. КПО шығарындылардың меншікті коэффициенттері (бенчмарк) негізінде 2018-2020 жылдарға арналған көлемі 6 927 159 тонна болатын парниктік газдар (СО2) шығарындыларына квота алды. 2018-2020 жылдары жалпы нақты шығарындылар көлемі СО2 5 242 018 тоннасын, яғни алынған квотадағы көрсеткіштің 76%-ын құрады.

ПГ шығарындыларын есепке алу көміртек диоксиді (СО2), метан (СН4) және азоттың шала тотығы (N2O) бойынша есептеу әдісімен мекеме қызметі туралы мәліметтер (жанармай шығысы және жанармай құрамы бойынша зертханалық мәліметтер) негізінде жүргізіледі.

2020 жылғы ПГ шығарындыларын түгендеу туралы верификацияланған есепке сәйкес ПГ шығарындыларының жалпы көлемі СО2 эквивалентінде 1 821 604 тоннаны құрады, оның ішінде СО2 үлесіне СО2-экв. 1 800 774 тонна келеді (98,9%), СО2-экв. CH4 – 11 993 тонна үлесіне (0,6%), СО2-экв. N2O – 8 837 тонна үлесіне (0,5%).

ПГ шығарындыларының түзілу динамикасы туралы ақпарат төмендегі кестеде берілген. 2020 жылы ПГ шығарындыларының (2,6%-ға) сәл азаюы 2019 жылмен салыстырғанда ұйымдастырылмаған шығарындыларды есепке алу әдіснамасының өзгеруіне байланысты болды.

КПО өндірістік қызметінің салдарынан ПГ шығарындыларының түзілу динамикасы, 2018-2020 жж.

Парникті газ шығарындыларының жалпы көлемі (СО2 эквивалентінде, тоннамен)

Отынды алаулар мен инсинераторларда жағудан

Отынды тұрақты көздерде жағудан

Ұйымдастырылмаған шығарындылар*

2020 жылғы ПГ жалпы шығарындылары

2019 жылғы ПГ жалпы шығарындылары

2018 жылғы ПГ жалпы шығарындылары

141 954

1 670 399

9 251

1 821 604

1 870 324

1 893 447

*ҚР Геология, Экология және Табиғи Ресурстар Министрлігі түгендеу мақсатында қолдануға рұқсат етілген ұйымдастырылмаған көздерден парниктік газдар шығарындыларын есептеудің жеке әдістемесін қолдануды ескере отырып. 2020 жылы ұйымдастырылмаған ПГ шығарындыларының көлемі 2018-2019 жж. ПГ шығарындыларын түгендеу кезінде қолданылған әдістеме бойынша СО2 эквивалентінде 161 782 тоннаны құрады.

Парниктік газдардың меншікті шығарындылары

2020 жылы өндірілген көмірсутек шикізатының мың тоннасына шаққандағы ПГ меншікті шығарындылары 62 тонна СО2 құрады, бұл – өндірілген көмірсутек шикізатының мың тоннасына шаққандағы ПГ меншікті шығарындыларын 64 тонна СО2 асырмау көрсеткішін сақтау бойынша мақсаттарға толықтай сәйкес келеді.

Төмендегі сызбада КПО ПГ меншікті шығарындылар динамикасы Халықаралық мұнай мен газ өндірушілер қауымдастығымен берілген меншікті шығарындылар көрсеткіштері салыстырылған. КПО ПГ нақты меншікті шығарындылар деңгейі еуропалық көрсеткіштер деңгейінен 23%-ға, ал халықаралық көрсеткіштер деңгейінен 52%-ға төмен болды. 

Көмірсутек шикізаты өндірісінің бірлігіне шаққанда ПГ меншікті шығарындыларының динамикасы*

*Деректер көзі ретінде IOGP Халықаралық Мұнай және газ өндірушілер қауымдастығының «Экологиялық тиімділік көрсеткіштері – 2018 жылғы деректер» атты жыл сайынғы есептері пайдаланылды. Салыстыру үшін 2019 жылы 2018 жылғы деректер пайдаланылды, өйткені 2019 жылғы IOGP есебі осы басылымды дайындау кезінде әлі басылып шығарылмаған.

Парниктік газдардың жанама шығарындылары

2020 жылы импортталатын электр энергиясын тұтыну нәтижесінде пайда болатын ҚМГКК парниктік газдардың жанама шығарындылары елеусіз үлесті құрайды (0,05%), өйткені Компанияда газ турбиналы электр станциясы бар, оның негізгі мақсаты — өз электр энергиясымен қамтамасыз ету. Кен орнының барлық өндірістік кешеніне және жақын елді мекендерге. Бұл шығарындылар бухгалтерлік есепке жатпайды және Қазақстан Республикасының парниктік газдар шығарындыларына ішкі квоталық жүйе шеңберінде есептілікке кірмейді. Олар туралы ақпарат тек бас компанияларға есеп беруде беріледі. 2020 жылы КПО жанама парниктік газдар шығарындылары 1022 тонна СО2 құрады.